3. LITERACKI FESTIWAL FILMOWY FILMATURA. CONRAD 2026
Trzecia edycja Literackiego Festiwalu Filmowego FILMATURA odbędzie się w dniach 20-29 listopada w warszawskim kinie Luna i będzie poświęcona postaci Józefa Teodora Konrada Korzeniowskiego, znanego na świecie jako Joseph Conrad. Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy jest partnerem festiwalu.
Idea festiwalu – opowiadanie o wzajemnych zależnościach między filmem a literaturą – w tym roku, dzięki niezwykłemu wpływowi, jaki Conrad nieustannie wywiera na światowe kino, będzie miała okazję zaistnieć w sposób szczególny.
Po raz pierwszy, na tak dużą skalę, zaprezentowana zostanie twórczość filmowców z całego świata, którzy adaptowali prozę autora „Jądra ciemności” lub w sposób mniej bezpośredni nawiązywali do conradowskich motywów. Filmy te, w dużym stopniu, nie są w Polsce powszechnie znane – podobnie jak ich związki z Conradem. Tymczasem, pod względem uniwersalności i wpływu na czytelników na całym świecie, Conrad nie ma sobie równych wśród pisarzy polskiego pochodzenia. Do tego jako jedyny z tej grupy, znajduje się w ścisłym międzynarodowym panteonie literackim.
Wpływ Conrada na światowe kino zaczął się jeszcze w epoce filmu niemego i nieprzerwanie trwa do dziś. Filmów i seriali na podstawie jego powieści lub opowiadań powstało ponad 80. Tak silnego oddziaływania na kinematografię nie miał żaden inny pisarz o polskich korzeniach, a trzeba dodać, że za teksty pisarza brali się także twórcy cieszący się najwyższym międzynarodowym uznaniem. Do tego grona należą choćby: Ridley Scott, Francis Ford Coppola, Carol Reed, Alfred Hitchcock, Chantal Akerman, Nicolas Roeg czy Andrzej Wajda. Podczas festiwalu opowiemy też o adaptacjach prozy Conrada, których realizacja nigdy nie doszła do skutku. Filmy takie zamierzali zrealizować m.in. Orson Welles, David Lean czy – ponownie – Andrzej Wajda. Warto jednak zauważyć, że znaczenie pisarza dla światowego kina jest szerszy i obejmuje także cały szereg odniesień do conradowskich motywów, które w różnych wariantach pojawiają się w wielu filmach światowej klasy. Dlatego podczas festiwalu zaprezentujemy takie obrazy jak „Lawrence z Arabii” Davida Leana, „Fitzcarraldo” Wernera Herzoga i nowsze, niezwykle intrygujące filmy: „Czekając na barbarzyńców” Ciro Guerry czy „Sirât” Olivera Laxe’a – nagrodzony w 2025 roku Nagrodą Jury na Festiwalu w Cannes.
Na ekranie kina Luna pojawią się aktorskie sławy z najwyższej półki, m.in.: Brad Pitt, Willem Dafoe, Iren Jacob, Johnny Depp, Rachel Weisz, Kathy Bates, Robert Pattinson, Sam Neill, Christian Bale, Robin Williams, Marlon Brando, Peter O’Tool, Omar Shariff, Anthony Queen, Alec Guinness, Klaus Kinski, Tommy Lee Jones, Harvey Keitel, Marek Kondrat, Tom Willkinson, Ian McKellen, Michał Żebrowski, Piotr Fronczewski, Gustaw Holoubek, Jan Englert czy Olgierd Łukaszewicz.
W ciągu 10 dni festiwalu widzowie będą więc mieli okazję zobaczyć wiele filmów, które nie miały w Polsce dystrybucji, a także przypomnieć sobie wybitne starsze i nowsze dzieła światowej kinematografii. Tym razem jednak spojrzymy na nie przez pryzmat twórczości Conrada.
Przez opowieść o nim i jego literaturze przeprowadzą widzów filmoznawcy oraz wybitni znawcy twórczości Conrada – w tym m.in. Prezes Polskiego Towarzystwa Conradowskiego, prof. dr hab. Agnieszka Adamowicz-Pośpiech i Prezes The Joseph Conrad Society (UK), prof. Robert Hampson.
Pojawią się też znakomici goście – twórcy filmów pokazywanych na festiwalu i inni współcześni artyści. Wśród nich m.in. dwóch laureatów Oscara® – scenograf Allan Starski (współtwórca filmu „Smuga cienia” Andrzeja Wajdy) oraz reżyser i producent Peter Fudakowski (twórca filmu „Tajemny wspólnik”). Ponadto, do tej pory, swój udział w festiwalu potwierdzili m.in. czeski reżyser David Jařab („Gaz węży”, „W oczach zachodu”), operator filmowy Andrzej Jaroszewicz („Smuga cienia”), brytyjski reżyser i producent Rob Lemkin („African Apocalypse”), animatorka Anna Błaszczyk („Caracas”) czy brytyjski conradysta – dr Hugh Epstein.
Podczas festiwalu odbędą się także tematyczne panele dyskusyjne poświęcone najważniejszym zagadnieniom twórczości i późniejszej recepcji filmowej, literackiej i popularnej dorobku Józefa Conrada-Korzeniowskiego. Wspólnie zastanowimy się także nad aktualnością jego dziedzictwa.
Po raz trzeci już odbędą się także, organizowane wspólnie z Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy, warsztaty dla młodzieży poświęcone zagadnieniu filmowych adaptacji literatury.
Organizatorem 3. Literackiego Festiwalu Filmowego FILMATURA.CONRAD, tak jak edycji poprzednich, jest Fundacja Filmowa What’s Your Story?
Współfinansującymi festiwal są: Polski Instytut Sztuki Filmowe, Miasto St. Warszawa.
Partnerami Festiwalu są:
Stowarzyszenie Autorów ZAiKS
Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza
Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy
Kino Luna
Business Centre Club
British Council
Stowarzyszenie Pisarzy Polskich
Polskie Towarzystwo Conradowskie
Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie
Portal 35mm.online
Patronami medialnymi Festiwalu są:
Polska Izba Książki,
Czasopismo EKRANY
Instytut Badań Literackich PAN
Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich
Polskie Towarzystwo Wydawców Książek
Instytut Anglistyki UW
Wydział Polonistyki UW
Radio Kampus
Booklips.pl
