fot. Wojciech Druszcz © Agencja Wyborcza.pl

Rok Andrzeja Wajdy 2026

Z inicjatywy Senatu Rzeczypospolitej Polskiej rok 2026 został ogłoszony Rokiem Andrzeja Wajdy. To wyjątkowy moment, by powrócić do twórczości mistrza, spojrzeć na jego filmy świeżym okiem i podjąć międzypokoleniową dyskusję o historii, wspólnocie, odpowiedzialności i wolności.

Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy włącza się w obchody Roku Andrzeja Wajdy, przygotowując program wydarzeń o charakterze ogólnopolskim i międzynarodowym, który pozwoli ponownie spojrzeć na filmy reżysera jako ważne świadectwa epoki i narzędzia refleksji, przekazać jego twórczości młodszym pokoleniom w przystępnych, edukacyjnych formatach i stworzyć nowe konteksty do rozmowy o kulturze, historii i współczesności.

Andrzej Wajda – życie i twórczość

Andrzej Wajda (ur. 6 marca 1926 w Suwałkach – zm. 9 października 2016 w Warszawie) – reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, jeden z najważniejszych twórców polskiej kultury XX i początku XXI wieku. Jego dorobek – rozciągnięty na ponad sześć dekad – obejmuje dziesiątki realizacji filmowych i teatralnych, w tym ponad 40 filmów fabularnych, które weszły do kanonu kina polskiego i światowego. W 2000 roku został uhonorowany Oscarem za całokształt twórczości (Academy Honorary Award). Zdobył też m.in. Złotą Palmę na festiwalu w Cannes za „Człowieka z żelaza” (1981), Złotego Lwa za całokształt twórczości na festiwalu w Wenecji (1998), Złotego Niedźwiedzia za całokształt twórczości na festiwalu Berlinale (2006).

Wajda należał do twórców, którzy współtworzyli tzw. polską szkołę filmową i przez lata wyznaczali kierunki rozwoju rodzimej kinematografii. Był artystą, który konsekwentnie opowiadał o doświadczeniu wspólnoty, a zarazem stawiał pytania o wybory jednostki i cenę odpowiedzialności.

Życiorys

Filmografia

Filmy Andrzeja Wajdy na filmnest.pl

Filmy Andrzeja Wajdy i PKF na 35mm.online

Portal wajda.pl

Archiwum Andrzeja Wajdy

Program wydarzeń Roku Andrzeja Wajdy

Wydarzenia edukacyjne

Jednym z kluczowych filarów Roku Wajdy są działania edukacyjne, projektowane jako długofalowy system wsparcia dla szkół, nauczycieli, edukatorów i młodzieży. Ich celem jest trwałe włączenie twórczości Andrzeja Wajdy do praktyki edukacyjnej oraz rozwijanie kompetencji kulturowych, obywatelskich i interpretacyjnych uczestników na różnych poziomach edukacji. Program opiera się na współpracy z uznanymi badaczami kina, filmoznawcami i pracownikami akademickimi, którzy od lat zajmują się twórczością Wajdy oraz edukacją filmową.

Ogólnopolska konferencja w Muzeum Historii Polski w Warszawie – jedno z centralnych wydarzeń edukacyjnych Roku Wajdy. W programie wykłady, panele i warsztaty dla nauczycieli, poświęcone potencjałowi edukacyjnemu kina, pracy z wartościami oraz roli kultury w kształtowaniu postaw obywatelskich.

Całoroczny, ogólnopolski program wykorzystujący filmy Andrzeja Wajdy jako punkt wyjścia do pracy dydaktycznej i rozmowy o historii, etyce, wolności, solidarności, odpowiedzialności i mechanizmach władzy. Obejmuje seminaria interpretacyjne, warsztaty metodyczne, lekcje pokazowe, webinaria oraz zestaw materiałów edukacyjnych dla szkół.

Praktyczne zaplecze metodyczne dla nauczycieli i edukatorów: bezpłatny dostęp do wybranych filmów wraz z materiałami dydaktycznymi, komentarzami i wykładami filmoznawczymi. Program wspiera wykorzystywanie kina Wajdy w edukacji szkolnej i pozaszkolnej oraz rozwój kompetencji nauczycieli w pracy z filmem.

Więcej

Cykl warsztatów i zajęć opartych na filmach Andrzeja Wajdy oraz tematach kluczowych dla jego twórczości: analiza języka filmowego, praca z historią wizualną, wybory moralne i odpowiedzialność jednostki. Program uzupełniają ogólnopolskie projekcje w kinach studyjnych i instytucjach kultury, połączone z rozmową i działaniami edukacyjnymi.

Wydarzenia kulturalne

Rok Andrzeja Wajdy 2026 obejmuje także wiele wydarzeń artystycznych, filmowych i międzynarodowych, które poszerzają kontekst odbioru twórczości reżysera i wprowadzają ją w obieg publiczny – krajowy i globalny. Projekty te ukazują Andrzeja Wajdę jako twórcę o światowym znaczeniu, którego kino pozostaje ważnym punktem odniesienia dla refleksji nad historią, polityką, tożsamością i współczesnością. Łączą one wymiar dokumentalny, konkursowy, promocyjny i wystawienniczy, budując wielowymiarowy portret artysty oraz trwałą obecność jego dzieła w przestrzeni kultury.

Premiera planowana na marzec 2026 roku w Polsce. Film opowiada o drodze Andrzeja Wajdy do Oscara honorowego i znaczeniu tego wyróżnienia dla polskiej kultury. Film rekonstruuje kontekst historyczny, polityczny i artystyczny, w jakim twórczość Wajdy była odbierana na świecie, pokazując Oscara nie tylko jako nagrodę indywidualną, lecz także symbol międzynarodowego uznania dla polskiego kina.

Wydarzenie zaplanowane na marzec 2026 roku w Polsce, nawiązuje do jednego z najważniejszych filmów Andrzeja Wajdy i stawia pytania o aktualność jego diagnozy kapitalizmu, wyzysku i społecznych nierówności. Konkurs angażuje młodych twórców i widzów w twórczy dialog z filmem, zachęcając do reinterpretacji i krytycznego namysłu nad współczesnymi „ziemiami obiecanymi”.

Więcej

Projekt promocji kina Andrzeja Wajdy za granicą realizowany w marcu 2026 roku w Waszyngtonie, latem w Los Angeles oraz w listopadzie w Tokio. Projekt ma na celu zaprezentowanie twórczości Wajdy jako uniwersalnego języka opowieści o wolności, oporze i godności człowieka. Pokazy filmowe, spotkania i dyskusje kierowane są do międzynarodowej publiczności, w tym środowisk akademickich i filmowych, budując dialog międzykulturowy wokół polskiego doświadczenia historycznego.

Letni przegląd filmów Andrzeja Wajdy w kinie plenerowym na Żoliborzu, odbywający się w lipcu i sierpniu 2026 roku w Warszawie, ma charakter otwarty i popularyzatorski. Projekcje w przestrzeni publicznej sprzyjają wspólnemu przeżywaniu kina i rozmowie o filmach w nieformalnej atmosferze, przybliżając klasykę polskiego kina szerokiej publiczności.

Multimedialna wystawa „Uniwersum Wajdy”, przygotowana na otwarcie kina Tęcza jesienią 2026 roku na Żoliborzu, stanowi podsumowanie Roku Andrzeja Wajdy. Wystawa ukazuje bogactwo motywów, tematów i estetyk obecnych w twórczości reżysera, łącząc film, teatr, sztuki wizualne i archiwalia. „Uniwersum Wajdy” prezentuje reżysera jako artystę totalnego, którego dzieło pozostaje żywym punktem odniesienia dla współczesnej kultury i debaty publicznej.

Użyteczne adresy (licencje do filmów i zdjęć)

Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych
ul. Chełmska 21, 00-724 Warszawa
wfdif.pl

e-mail: licencje@wfdif.com.pl

Większość filmów fabularnych Andrzeja Wajdy jest dystrybuowana przez WFDiF.

Akson Studio Sp. z o.o.
ul. Piękna 44a, 00–672 Warszawa
aksonstudio.pl

mail: akson@aksonstudio.pl

Filmy fabularne: „Powidoki”, „Wałęsa. Człowiek z nadziei”, „Katyń”, „Tatarak”, „Zemsta”.

Heritage Films
ul. Klimczaka 1, 02-797 Warszawa
heritage.com.pl

e-mail: heritage@heritage.com.pl

Filmy fabularne: „Pan Tadeusz”, „Nastazja”, „Pierścionek z orłem w koronie”, „Wielki Tydzień”.

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny
ul. Wałbrzyska 3/5, 02-739 Warszawa
fototeka.fn.org.pl

telefon: +48 22 542 86 00
e-mail: fototeka@fina.gov.pl

Fotosy i werki do filmów Andrzeja Wajdy.

Narodowe Archiwum Cyfrowe
ul. Hankiewicza 1, 02-103 Warszawa
szukajwarchiwach.gov.pl

e-mail: nac@nac.gov.pl

Zdjęcia Andrzeja Wajdy.

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
ul. Marii Konopnickiej 26, 30-302 Kraków
wajdaarchiwum.pl

e-mail: muzeum@manggha.pl

Najobszerniejsze archiwum Andrzeja Wajdy w Polsce (teksty, szkice, rysunki, pamiątki).