W swoje 7. urodziny CKF podsumowuje wydarzenia Roku Andrzeja Wajdy
Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy obchodzi 7. rocznicę inauguracji działalności w wyjątkowym momencie, w Roku Andrzeja Wajdy 2026. Instytucja, która od początku swojego istnienia łączy edukację filmową, działalność kulturalną i społeczną oraz upowszechnianie kultury filmowej z promocją polskiego kina, weszła właśnie w najbardziej intensywny etap swojej działalności. Rok 100. urodzin Andrzeja Wajdy stał się dla CKF nie tylko okazją do organizacji wydarzeń o międzynarodowej skali, lecz także symbolicznym podsumowaniem dotychczasowej działalności i zapowiedzią nowych projektów, z których najważniejszym jest zaplanowane na jesień otwarcie Kina Tęcza.
Od inauguracji działalności 8 maja 2019 roku Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy zrealizowało setki wydarzeń filmowych, edukacyjnych i społecznych, budując wokół kina przestrzeń dialogu o historii, kulturze i współczesności. Za instytucją są lata intensywnej pracy: przeglądy filmowe, cykle kuratorskie z udziałem twórców, krytyków i filmoznawców, pokazy specjalne, wystawy o filmie, ogólnopolskie projekty edukacyjne, międzynarodowe programy partnerskie, kolejne edycje festiwalu LET’S DOC, programu SKOK W DOK, kina letniego, rozwój platformy edukacyjnej filmnest.pl oraz modernizacja przyszłej siedziby Kina Tęcza na warszawskim Żoliborzu. Dziś licznik wydarzeń i odbiorców rośnie jeszcze szybciej, a Rok Andrzeja Wajdy stał się kluczowym przedsięwzięciem programowym w historii instytucji.
Pierwsze miesiące jubileuszowego roku przyniosły serię wydarzeń w Polsce i za granicą. 6 marca, dokładnie w setną rocznicę urodzin reżysera, CKF zorganizowało wyjątkowy pokaz „Popiołu i diamentu” ze wstępem Martina Scorsese. Symboliczne otwarcie Roku Andrzeja Wajdy podkreśliło międzynarodowe znaczenie twórczości reżysera. Tego samego dnia otwarto również plenerową wystawę „Wajda. Uniwersum” na warszawskim Żoliborzu. A międzynarodowy wymiar obchodów był widoczny podczas przeglądu filmów Andrzeja Wajdy w Belgradzie oraz wydarzeń organizowanych w Stanach Zjednoczonych. 15 marca w National Gallery of Art w Waszyngtonie odbył się pokaz „Powidoków” połączony z debatą ekspertów z najważniejszych instytucji muzealnych i akademickich. Z kolei od końca kwietnia trwa duży przegląd filmów reżysera w American Film Institute Silver Theatre and Cultural Center, organizowany wspólnie z partnerami amerykańskimi i Ambasadą RP.
Szczególne miejsce w obchodach zajmują działania edukacyjne. Sukcesem okazała się pierwsza zorganizowana przez CKF ogólnopolska konferencja edukacyjna „Andrzej Wajda. Uczeń, nauczyciel, twórca. Inspiracje edukacyjne”. Zorganizowane w dniach 9-10 marca w Muzeum Historii Polski wydarzenie zgromadziło nie tylko nauczycieli i edukatorów z całego kraju, ale też grono znakomitych gości – naukowców i filmoznawców – prelegentów z całego świata. W konferencji wzięli udział m.in. prof. Richard Pena (USA), prof. Anette Insdorf (USA), prof. Kōichi Kuyama (Japonia), prof. Tadeusz Lubelski, prof. Krzysztof Kornacki, dr Agnieszka Morstin oraz prof. Piotr Witek. Wydarzenie odbyło się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Marszałka Województwa Mazowieckiego i Prezydenta m. st. Warszawy oraz dzięki współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Instytutami Polskimi – w Nowym Jorku i Tokio. Równolegle CKF prowadzi program „Filmy Andrzeja Wajdy jako narzędzie edukacji filmowej, kulturalnej i obywatelskiej” będący konsekwencją wydania „Niezbędnika filmowego dla nauczycieli – Andrzej Wajda”. Dzięki tym inicjatywom filmy reżysera i wartości, które za nimi stoją, trafiają do szkół jako narzędzie rozmowy o historii, demokracji i odpowiedzialności społecznej.
Najbliższe miesiące pokażą jednak pełną skalę działań planowanych przez CKF do końca 2026 roku. Już pod koniec maja poznamy laureatów konkursu TVP „Ziemia obiecana”, którego partnerem jest Centrum. Projekt inspirowany filmem Andrzeja Wajdy zachęca młodych twórców do krytycznego spojrzenia na współczesny świat i nowe „ziemie obiecane” XXI wieku. Konkurs ma być nie tylko wydarzeniem artystycznym, ale również ważnym głosem młodego pokolenia w debacie o współczesnym świecie.
CKF będzie kontynuować działania międzynarodowe w ramach projektu „Wajda Generation”. Po marcowych wydarzeniach w Waszyngtonie kolejne odsłony programu odbędą się latem w Los Angeles – gdzie odbędzie się przegląd filmów Andrzeja Wajdy i Agnieszki Holland – oraz jesienią w Tokio. Projekt jako uniwersalny język opowieści o wolności, oporze i godności człowieka. Pokazom filmowym towarzyszyć będą spotkania, dyskusje i działania edukacyjne skierowane do międzynarodowej publiczności, środowisk akademickich oraz branży filmowej. To merytoryczna kontynuacja działań upowszechniających twórczość Andrzeja Wajdy rozpoczętych w 2025 roku w Nowym Jorku i Los Angeles – wówczas z okazji 25-lecia przyznania Andrzejowi Wajdzie Oscara za całokształt twórczości.
Latem 2026 roku CKF ponownie zaprosi publiczność na cykl Halo, Kino Tęcza. W lipcu i sierpniu przestrzeń przy Teatrze Komedia na warszawskim Żoliborzu ponownie zamieni się w otwarte kino plenerowe, w którym filmy Andrzeja Wajdy będą prezentowane szerokiej publiczności obok międzynarodowych produkcji z repertuarów zaprzyjaźnionych z CKF festiwali filmowych. Wszystko w nieformalnej atmosferze wspólnego oglądania i rozmowy o filmach „pod chmurką”. Projekt kontynuuje ideę letnich pokazów organizowanych przez CKF w poprzednich sezonach, jednocześnie budując świadomą filmową społeczność widzek i widzów wokół przyszłego Kina Tęcza.
Jesień 2026 będzie kulminacyjnym momentem obchodów Roku Andrzeja Wajdy. Wtedy planowane jest otwarcie Kina Tęcza – modernizowanej przez CKF przestrzeni, która ma stać się nowoczesnym centrum edukacji i kultury filmowej w Warszawie. Podczas inauguracji kina prezentowana będzie multimedialna wystawa „Wajda. Uniwersum” pomyślana m.in. jako podsumowanie jubileuszowego roku. Ekspozycja połączy film, teatr, archiwalia i sztuki wizualne, pokazując Andrzeja Wajdę jako artystę totalnego oraz jednego z najważniejszych twórców polskiej kultury XX wieku.
W planach CKF na drugą połowę 2026 jest również premiera reportażu „Wajda. Man of Poland. Historia pewnego Oscara”, którego zalążkiem stały się działania CKF podjęte w 2025 roku, na czele ze świętowaniem jubileuszu 25-lecia przyznania Andrzejowi Wajdzie nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej za całokształt twórczości. Film opowie o drodze Andrzeja Wajdy do honorowego Oscara oraz o znaczeniu tego wyróżnienia dla polskiego kina i międzynarodowego postrzegania polskiej kultury. Drugą premierą planowaną na drugą połowę roku jest premiera filmu dokumentalnego „Sny dzisiejsze po tej nocy nieprzespanej”. To historia zaangażowania politycznego i społecznego Andrzeja Wajdy od strajku w stoczni w 1980 roku, poprzez zaangażowanie w „Solidarność”, pełnienie funkcji prezesa SFP, aż po udział w komitecie obywatelskim przy Lechu Wałęsie w 1988 roku, start w wyborach do Senatu I kadencji w 1989 roku i działalność senatorską Wajdy – w tym zaangażowanie w powstanie ustawy o kinematografii. A to wszystko w tle zmagań artystycznych wybitnego reżysera na planach filmów „Człowiek z żelaza”, „Danton” i „Kronika wypadków miłosnych”.
Przed CKF także kolejne edycje programów edukacyjnych i rozwojowych, w tym działania skierowane do młodych twórców dokumentalnych oraz kontynuacja projektów wspierających edukację filmową w Polsce i za granicą. Instytucja rozwija również działalność online i streamingową na platformie Filmnest.pl, dzięki której wydarzenia związane z Rokiem Andrzeja Wajdy docierają do odbiorców poza największymi ośrodkami kultury.
Kolejny rok działalności Centrum Kultury Filmowej pokazuje, że instytucja konsekwentnie buduje nowoczesne centrum kultury filmowej, łączące edukację, działalność społeczną i międzynarodową promocję polskiego kina. Rok Andrzeja Wajdy stał się nie tylko okazją do przypomnienia twórczości patrona CKF, lecz także dowodem na to, że jego filmy wciąż pozostają ważnym punktem odniesienia dla współczesnej debaty o wolności, pamięci i odpowiedzialności społecznej.
