Wajda poza planem. Fotografie Czesława Czaplińskiego przed Pałacem Kultury i Nauki

Andrzej Wajda na próbie, na planie, w domu, wśród przyjaciół. 19 października o 18.00 w Teatrze 6. piętro odbędzie się wieczór „Wajda / Czapliński intymnie” – wernisaż wystawy fotografii Czesława Czaplińskiego z Narodowego Archiwum Cyfrowego. Przez kolejny miesiąc zdjęcia będzie można oglądać bezpłatnie na placu Centralnym przed Pałacem Kultury i Nauki. Centrum Kultury im. Andrzeja Wajdy objęło wydarzenie patronatem honorowym.

Wystawa „Wajda / Czapliński” powstała w Roku Andrzeja Wajdy – roku setnej rocznicy urodzin reżysera – i trafia do publiczności kilka dni po 10. rocznicy jego śmierci. Pokazuje twórcę, którego znamy z ekranu, z rzadko dostępnej perspektywy: jako ojca, męża, przyjaciela, społecznika i intelektualistę. Obok Wajdy na fotografiach pojawiają się m.in. Anna Dymna, Jerzy Stuhr, Robert Więckiewicz, Agnieszka Grochowska, Beata Tyszkiewicz i Karolina Wajda.

„Te fotografie zatrzymują coś niezwykle cennego – pamięć o człowieku, który współtworzył polską wyobraźnię” – mówi Michał Żebrowski, dyrektor Teatru 6. piętro, partnera wydarzenia.

Autor zdjęć, Czesław Czapliński, przez cztery dekady fotografował najważniejsze postaci kultury i polityki – od Andy’ego Warhola i Leonarda Bernsteina po Umberto Eco i Romana Polańskiego. Jego zdjęcia publikowały m.in. „The New York Times”, „Time” i „Vanity Fair”, a prace znajdują się w zbiorach Library of Congress i Muzeum Narodowego w Warszawie.

Zaczęło się od „Zemsty”

Czapliński poznał Wajdę w 1986 roku, gdy przyjechał na krótko z Nowego Jorku do Polski. „Zadzwoniłem na jego telefon stacjonarny – nie było wtedy komórek ani SMS-ów, co nikomu nie przeszkadzało. Gdy wyjaśniłem, kim jestem i że chciałbym zrobić mu zdjęcia oraz nagrać rozmowę, zaprosił mnie do Krakowa. Reżyserował tam właśnie »Zemstę« w Starym Teatrze. Tak zaczęła się fotograficzna znajomość, która trwała przez lata” – wspomina fotograf.

Wśród fotografii są zdjęcia z prób „Zemsty” w krakowskim Kolegium Nowodworskim z czerwca 1986 roku – m.in. z Jerzym Stuhrem jako Papkinem i Anną Dymną jako Podstoliną. Później Czapliński towarzyszył reżyserowi na planach filmowych, podczas wydarzeń publicznych i w chwilach prywatnych. „To zdjęcia z miejsc niedostępnych dla większości ludzi. Powstawały dzięki zaufaniu, którym mnie obdarzył” – mówi.

Archiwum dla kolejnych pokoleń

Zdjęcia pochodzą ze zbioru negatywów, odbitek i materiałów, które Czesław Czapliński od 2021 roku przekazuje Narodowemu Archiwum Cyfrowemu. Dzięki tej darowiźnie zostały zabezpieczone, zdigitalizowane i włączone do narodowego zasobu archiwalnego. Kuratorką wystawy jest Olga Nasińska z NAC.

„Każdy dar przekazywany do Archiwów Państwowych jest aktem zaufania wobec państwa i przyszłych pokoleń” – podkreśla dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

Program wieczoru

• 17.30 – otwarcie drzwi
• 18.00 – rozmowa z Czesławem Czaplińskim o współpracy z Andrzejem Wajdą i kulisach powstawania zdjęć; prowadzi Łukasz Muszyński, redaktor naczelny Filmwebu
• ok. 19.00 – oprowadzanie po wystawie z autorem zdjęć

Uczestnicy wernisażu otrzymają okolicznościowe wydawnictwo albumowe z fotografiami z wystawy.

Informacje praktyczne

Wernisaż „Wajda / Czapliński intymnie”

• 19 października 2026 (poniedziałek), godz. 18.00, drzwi od 17.30
• Sala Gałczyńskiego, Teatr 6. piętro, Pałac Kultury i Nauki, Warszawa
• wstęp wolny

Wystawa plenerowa „Wajda / Czapliński”

• 19 października – 19 listopada 2026
• plac Centralny przed głównym wejściem do Pałacu Kultury i Nauki
• wstęp wolny

Organizator: Archiwa Państwowe – Narodowe Archiwum Cyfrowe. Partner: Teatr 6. piętro. Wystawa sfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Patronat honorowy: Polski Instytut Sztuki Filmowej, Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy, Szkoła Wajdy, Stowarzyszenie Filmowców Polskich.

Patroni medialni: Filmweb, Polska Agencja Prasowa, „Rzeczpospolita”, rp.pl, NaszeMiasto.pl.