WAJDA GENERATION. Przegląd filmów w Tokio
W listopadzie w Yebisu Garden Cinema w Tokio odbędzie się finałowa odsłona międzynarodowego projektu WAJDA GENERATION, przygotowanego przez Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy z okazji ustanowionego przez Senat RP Roku z udziałem gości specjalnych: Agnieszki Smoczyńskiej i Andrzeja Konopki. W programie przeglądu znalazły się filmy podejmujące kwestie wolności, pamięci, odpowiedzialności jednostki i relacji człowieka z systemem.
Japonia przez ponad pół wieku była ważnym punktem na artystycznej mapie Andrzeja Wajdy. To właśnie tam prowadzi jeden z najciekawszych wątków jego twórczej biografii – od fascynacji japońską sztuką, przez teatr i film, po stworzenie w Krakowie muzeum poświęconego kulturze Japonii. Stąd wybór Tokio jako miejsca uroczystego zakończenia projektu WAJDA GENERATION.
W programie przeglądu znalazły się filmy podejmujące kwestie wolności, pamięci, odpowiedzialności jednostki i relacji człowieka z systemem. „Korczak” opowiada o odpowiedzialności za drugiego człowieka w świecie przemocy. „Powidoki” – o artyście, który nie chce podporządkować swojej sztuki politycznej ideologii. „Polowanie na muchy” przygląda się ambicjom, karierze i środowisku artystycznemu z ironicznym dystansem. „Pokolenie” – pierwszy film Andrzeja Wajdy i jeden z najważniejszych filmów wczesnego okresu jego twórczości, pokazuje młodych ludzi, których dojrzewanie i wybory zostają naznaczone przez wojnę.
Do tego dochodzi „Aria Diva” Agnieszki Smoczyńskiej – film reprezentujący kolejne pokolenie twórców polskiego kina i pokazujący, jak daleko można odejść od tradycji, zachowując jednocześnie własną więź z mistrzem i zarazem jej debiut.
W 2002 roku Wajda założył w Warszawie Mistrzowską Szkołę Reżyserii Filmowej. Smoczyńska ukończyła ją w 2006 roku i jest ogniwem tej międzypokoleniowej historii. Jej kino trudno pomylić z twórczością któregokolwiek innego reżysera. Łączy musical, horror, baśń, kino psychologiczne i groteskę. Właśnie taka niezależność była jednym z celów stworzonej przez Andrzeja Wajdę szkoły – dawanie młodym twórcom narzędzi do znalezienia własnego języka, a nie kształtowanie ich na własne podobieństwo.
GOŚCIE SPECJALNI:
Agnieszka Smoczyńska – reżyserka i scenarzystka, absolwentka historii sztuki, kulturoznawstwa, Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego oraz Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. Jej debiut „Córki dancingu” opowiada o dwóch syrenach, które trafiają do warszawskiego klubu nocnego lat 80. Film zdobył nagrodę specjalną jury na Sundance za wyjątkową wizję i formę oraz Złote Lwy dla najlepszego debiutu w Gdyni. „Fuga” trafiła do konkursu Tygodnia Krytyki w Cannes, a anglojęzyczne „Silent Twins”, z Letitią Wright w jednej z głównych ról, zdobyły Złote Lwy dla najlepszego filmu na festiwalu w Gdyni.
W Tokio Smoczyńska spotka się z publicznością po projekcji „Córek dancingu”.
Andrzej Konopka – aktor filmowy i teatralny, absolwent krakowskiej PWST. Występował m.in. w filmach Andrzeja Wajdy, Agnieszki Holland, Agnieszki Smoczyńskiej, Jana Holoubka, Leszka Dawida i Waldemara Krzystka. W „Powidokach” Wajdy i „Córkach dancingu” Smoczyńskiej grał w dwóch bardzo różnych światach artystycznych. W Tokio opowie o pracy z Wajdą i o doświadczeniu pracy z reżyserką, która sama była jego uczennicą.
PROGRAM
6 listopada, godz. 10:30
„Kino Andrzeja Wajdy” nagranie wykładu prof. Kōichiego Kuyamy, marzec 2026
„Korczak”, reż. Andrzej Wajda, Polska, 1990
Inauguracja przeglądu. Wprowadzenie: Joanna Rożen-Wojciechowska, Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy
Wykład prof. Kōichiego Kuyamy został zarejestrowany podczas konferencji „Andrzej Wajda: uczeń, nauczyciel, twórca. Inspiracje edukacyjne”, która odbyła się w dniach 09-10 marca 2026 w Warszawie.
Film oparty na dziennikach i listach Janusza Korczaka oraz wspomnieniach ludzi, którzy go znali. Wajda opowiada historię lekarza, pisarza i pedagoga, który prowadził Dom Sierot i pozostał z podopiecznymi aż do końca. Scenariusz napisała Agnieszka Holland.
7 listopada, godz. 10:30
„Polowanie na muchy”, reż. Andrzej Wajda, Polska, 1969
Wprowadzenie: Katarzyna Ślesicka, Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy
Jedna z najbardziej przewrotnych komedii w dorobku Wajdy. Nieśmiały pracownik księgarni poznaje studentkę polonistyki, która postanawia zrobić z niego pisarza i tłumacza. Film jest satyrą na ambicje, karierę i środowisko artystyczne. Scenariusz napisał Janusz Głowacki. Film znalazł się w konkursie głównym festiwalu w Cannes.
8 listopada, godz. 10:30
„Powidoki”, reż. Andrzej Wajda, Polska, 2016
Wprowadzenie: Grzegorz Skorupski, Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy
Ostatni film Andrzeja Wajdy. Bohaterem jest Władysław Strzemiński – awangardowy artysta i twórca teorii unizmu, który w okresie stalinizmu odmawia podporządkowania swojej sztuki obowiązującej doktrynie. System stopniowo odbiera mu pracę, możliwość wystawiania i środki do życia. Film był polskim kandydatem do Oscara.
9 listopada, godz. 10:30
„Korczak”, reż. Andrzej Wajda, Polska, 1990
Drugi pokaz filmu.
10 listopada, godz. 10:30
„Polowanie na muchy”, reż. Andrzej Wajda, Polska, 1969
Drugi pokaz filmu.
11 listopada, godz. 10:30
„Aria Diva”, reż. Agnieszka Smoczyńska, Polska, 2015
„Pokolenie”, reż. Andrzej Wajda, Polska 1954
Po filmie spotkanie z Agnieszką Smoczyńską.
„Aria Diva”, krótkometrażowy film Agnieszki Smoczyńskiej, opowiada o gospodyni domowej, której uporządkowane życie zmienia się pod wpływem spotkania z sąsiadką, śpiewaczką operową. To kameralna historia o pragnieniu zmiany, odkrywaniu własnej tożsamości i odwadze, by wyjść poza narzucone role.
„Pokolenie”, pełnometrażowy debiut Andrzeja Wajdy, rozgrywa się w okupowanej Warszawie. Jego bohaterem jest młody Stach, który trafia do konspiracyjnej organizacji i stopniowo odkrywa, czym jest zaangażowanie w walkę z okupantem. Film opowiada o dojrzewaniu w czasie wojny, wyborach podejmowanych w sytuacji zagrożenia i pokoleniu, którego młodość została naznaczona przez historię.
Zestawienie obu filmów pozwala przyjrzeć się różnym doświadczeniom młodych ludzi i sposobom, w jakie kino opowiada o kształtowaniu własnej tożsamości.
Po projekcji Agnieszka Smoczyńska spotka się z publicznością i opowie o swojej edukacji w szkole Wajdy oraz o tym, co z tego doświadczenia pozostało w jej własnym kinie.
12 listopada, godz. 10:30
„Powidoki”, reż. Andrzej Wajda, Polska, 2016
Po filmie spotkanie z Andrzejem Konopką.
Drugi pokaz ostatniego filmu Wajdy połączony ze spotkaniem z aktorem. Rozmowa będzie dotyczyć pracy na planie z Andrzejem Wajdą oraz doświadczenia pracy z Agnieszką Smoczyńską – reżyserką należącą do pokolenia wykształconego w stworzonej przez Wajdę szkole filmowej.
Andrzej Wajda – od japońskich drzeworytów do Nagrody Kioto
W 1944 roku Andrzej Wajda jako osiemnastolatek zobaczył w krakowskich Sukiennicach kolekcję japońskich drzeworytów należącą do Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego. Był to moment, który na trwałe wpisał sztukę Japonii w jego wyobraźnię.
Ponad cztery dekady później, w 1987 roku, Wajda otrzymał prestiżową Nagrodę Kioto, przyznawaną przez Fundację Inamori. Otrzymane środki przeznaczył w całości na budowę w Krakowie muzeum dla kolekcji japońskiej, którą poznał jeszcze jako młody człowiek.
W 1989 roku wystawił w Tokio i Osace „Nastasję” według „Idioty” Fiodora Dostojewskiego. Główną rolę powierzył Bandō Tamasaburō, jednemu z najwybitniejszych aktorów japońskiego teatru kabuki. Wajda obsadził go w podwójnej roli Nastazji Filipowny i księcia Myszkina. Pięć lat później sam przeniósł „Nastasję” na ekran, realizując film po japońsku i z myślą przede wszystkim o japońskiej publiczności.
W 1994 roku w Krakowie otwarto Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, zaprojektowane przez japońskiego architekta Aratę Isozakiego. Dwa lata później Japan Art Association przyznało Wajdzie nagrodę Praemium Imperiale.
Japonia przez lata pozostawała również jednym z krajów, w których polskie kino autorskie znajdowało szczególnie uważną publiczność. Andrzej Wajda wracał do Tokio nie tylko jako reżyser, lecz także jako artysta, który zbudował trwały most między polską i japońską kulturą.
WAJDA GENERATION
Projekt WAJDA GENERATION został zainicjowany przez Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy z okazji Roku Andrzeja Wajdy 2026. Jego pierwsza odsłona odbyła się w Los Angeles, w Academy Museum of Motion Pictures, w dniach 31 lipca–2 sierpnia 2026 roku. W programie znalazły się filmy Agnieszki Holland oraz „Korczak” Andrzeja Wajdy.
Tokijska odsłona jest finałem projektu i zarazem powrotem do kraju, z którym Wajdę łączyła jedna z najważniejszych artystycznych relacji jego życia.
Organizator: Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy
Współorganizator: Mermaid Films
Partnerzy: Instytut Adama Mickiewicza, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie, Wajda School
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
Przedsięwzięcie realizowane jest z dofinansowaniem udzielonym na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii (Dz. U. z 2023 r. poz. 130) i jej przepisów wykonawczych oraz zgodnie z Programami Operacyjnymi Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, przyznanym przez Polski Instytut Sztuki Filmowej z Funduszu Promocji Kultury w ramach środków przeznaczonych w 2026 roku na cele wparcia działalności statutowej Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w związku z realizacją PO: Upowszechnianie kultury filmowej, Produkcja filmowa, Rozwój kin oraz Promocja polskiego filmu za granicą.
